Ўзбeкистон дин тўғрисидаги миллий қонунчиликни такомиллаштириш ва либераллаштиришга эътибор қаратмоқда

Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Камилов бошчилигидаги делегацияси 2019-йил 16-18-июль кунлари Вашингтон шаҳрида бўлиб ўтган “Диний эркинликларни илгари суриш бўйича иккинчи вазирлар конференцияси”да иштирок этди.

Вазирлик матбуот хизмати делегациянинг конференциядаги иштироки тафсилотлари ҳақида қуйидагича қисқача ахборот берди.

АҚШ ташаббуси билан ўтказилаётган форумда ташқи ишлар вазирлари даражасидаги ҳукумат вакиллари, халқаро ташкилотлар раҳбарлари, дин пешволари ва фуқаролик жамияти фаолларидан иборат 115 дан ортиқ мамлакатнинг 1000 дан зиёд вакиллари иштирок этдилар. Дин ва эътиқод эркинлигини таъминлаш, диний сабабларга кўра таъқиб ва камситишга қарши кураш, дин ва иймон эркинлигини ҳурмат қилишни таъминлаш билан боғлиқ муаммолар муҳокама қилинди.

Ўзбекистон делегацияси раҳбари Абдулазиз Камилов конференциядаги нутқида Ўзбекистон делегацияси Диний эркинликларни илгари суриш бўйича иккинчи вазирлар конференциясига таклиф қилингани учун миннатдорлик билдирди. Бу эса Ўзбекистонда Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида мамлакат ҳаётининг барча жабҳаларида муваффақиятли амалга оширилаётган мисли кўрилмаган ислоҳотларни жаҳон ҳамжамияти томонидан эътироф этилиши деб қаралади.

Қайд этилганидек, эътиқод эркинлигини таъминлаш соҳасидаги реал илгарилаш бутун сиёсий-ҳуқуқий ислолотларнинг муҳим таркибий қисми саналади. Аввало, дин тўғрисидаги миллий қонунчиликни такомиллаштириш ва либераллаштиришга эътибор қаратилмоқда.

Диний адабиётларни ишлаб чиқариш, келтириш ва тарқатиш учун рухсат олиш жараёни соддалаштирилди. Диний ташкилотларни давлат рўйхатидан ўтказиш тартиби янада такомиллаштирилди. Фақат, 2019-йил бошидан буён Ўзбекистонда янги диний ташкилотлар рўйхатга олинган, исломий бўлмаган Сун Богим черкови ва Евангелия христиан-баптистлар черкови шулар жумласидандир.

Иегова шоҳидлари, Евангелия христиан-баптистлар черковлари иттифоқи ва Тўлиқ Евангелия христианлари маркази каби диний озчилик вакиллари қўшилиши ҳисобига Конфессиялар ишлари бўйича Кенгаш таркиби кенгайтирилди.

Диний таълим ва маърифат жамиятнинг маънавий ва аҳлоқий янгиланишининг муҳим омили бўлиб қолмоқда. Ўзбекистон ҳукумати ёшларни диний тарбиялашда аёлларнинг фаол иштирокини қўллаб – қувватламоқда ва рағбатлантирмоқда.

Ўтган 20 йилда илк бор “Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисидаги” қонун қайта кўриб чиқилмоқда. Ўзбекистон бу жараёнга халқаро мутахассисларни жалб этишни мақсад қилган.

Яқин вақтда қонун лойиҳаси Халқаро диний эркинлик соҳасидаги алоҳида топшириқлар бўйича элчи Сем Браунбек офиси, АҚШ Ҳелсинки комиссияси, ЙХҲТнинг Демократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари бўйича бюроси ва БМТнинг Махсус маърузачиси Аҳмад Шаҳидга халқаро эксперт баҳосини ўтказиш учун тақдим этилади.

БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан “Маърифат ва диний бағрикенглик” резолюциясининг қабул қилиниши халқаро ҳамкорлик соҳасида муҳим воқеалардан бўлди. Резолюциянинг асосий мақсади – “барчанинг таълим олиш ҳуқуқини таъминлаш, саводсизлик ва жаҳолатга барҳам бериш”дир.

Ҳозир Ўзбекистонда тизимли тарзда дин билан боғлиқ жиноятларда айбланаётган инсонлар орасида жиноятлашув ва радикаллашувнинг олдини олиш, экстремизм сабаблари ҳақида эрта огоҳлантириш бўйича ишлар олиб борилмоқда. Бунда мамлакатимиз “жаҳолатга қарши маърифат” тамойилига асосланмоқда.

Сўнгги уч йил ичида диний сабаблар билан судланган 20 мингдан ортиқ маҳбуслар авф этилди ва “қора рўйхат”дан чиқарилдилар. Жорий йилнинг май ойида давлат раҳбари топшириғига биноан Яқин Шарқдаги қуролли можаролар ҳудудига алдов йўллари билан жалб этилган асосан аёллар ва болалардан иборат 156 та Ўзбекистон фуқаролари Тошкентга махсус самолётда келтирилдилар. Ҳозирда улар иш билан таъминланмоқда ва реабилитациядан ўтмоқдалар. Ушбу инсонпарварлик амалиёти давом эттирилади.

Якунда Вазир таъкидлаганидек, мамлакатимизда диний эркинликларни таъминлаш доирасида Ўзбекистон халқаро, ҳукумат ва ноҳукумат ташкилотлари, хусусан, БМТ, ЙХҲТ, Европа Иттифоқи, АҚШнинг тегишли органлари ва бошқа манфаатдор томонлар билан кенг ҳамкорликни давом эттиради.

Эслатиб ўтамиз, Ўзбекистон делегацияси Вазирлар конференциясида илк бор 2018-йилда ишторок этган эди. Ўтган йилнинг декабрида АҚШ давлат котиби Майк Помпео қарори билан Ўзбекистон биринчи маротаба диний эркинликлар соҳасида алоҳида хавотир уйғотадиган давлатлар рўйхатидан чиқарилган.