Агар Ер юзидаги ҳар бир инсон 20 йил давомида ҳар йили битта дарахт экса, иқлим қандай бўлар эди?

Сиёсатчилар, бизнес раҳбарлари, ютуберлар ва машҳурлар иқлим ўзгаришини секинлаштириш учун миллионлаб, миллиардлаб ёки ҳатто триллионлаб дарахтларни экишга чақиришди.

Ҳозир Ерда тахминан 8 миллиард одам яшайди. Агар ҳар бир инсон кейинги 20 йил давомида ҳар йили дарахт экса, бу тахминан 160 миллиард янги дарахт демакдир.

Дарахт экиш иқлим ўзгаришини секинлаштира оладими?

Дарахтлар ва углерод:

Карбонат ангидрид глобал исишни келтириб чиқарадиган асосий газдир. Фотосинтез жараёнида дарахтлар ва бошқа ўсимликлар атмосферадаги карбонат ангидридни углеводларга айлантиради, улар ёрдамида поялар, барглар ва илдизлар ҳосил қилади.

Дарахт сақлай оладиган углерод миқдори ҳар хил. Бу дарахтларнинг турига, уларнинг ўсадиган жойига ва ёшига боғлиқ.

Масалан, битта дарахт йилига ўртача 22,68 кг карбонат ангидрид истеъмол қилсин. Агар кимдир 20 йил давомида ҳар йили дарахт экса ва ҳаммаси омон қолса, бу дарахти йилига 453,59 кг ёки ярим тонна карбонат ангидрид истеъмол қилади.

Қўшма Штатларда бир киши йилига ўртача 15,5 тонна карбонат ангидрид ишлаб чиқаради, Ҳиндистонда бу 1,9 тоннани ташкил қилади. Бу шуни англатадики, агар Қўшма Штатларда ҳар бир киши йилига битта дарахт экса, у ҳар йили ишлаб чиқариладиган карбонат ангидриднинг атиги 3 фоизини қоплайди. Аммо бу Ҳиндистонда 26%ни қоплайди.

Албатта, дарахт экиш иқлим ўзгаришининг бир қисмидир, лекин бундан муҳимроқ ечимлар бор.

Ер юзида тахминан 3 триллион дарахт бор, бу инсоният цивилизацияси бошида 12000 йил олдин бўлган дарахтларнинг ярмидир.

Тахминан 15 миллиард дарахт ҳар йили одамлар томонидан кесилади. Бу дарахтларнинг кўпчилиги тропик ўрмонларда, лекин ўрмонларнинг кесилиши бутун сайёрада рўй бермоқда.

Мавжуд ўрмонларни ҳимоя қилиш мантиқан тўғри келади. Улар нафақат карбонат ангидридни дарахтлар ва тупроқларга сингдирибгина қолмай, балки ҳайвонлар учун ҳам уй беради. Дарахтлар одамларга ўтин ва мева бериши мумкин. Шаҳарларда улар соя ва дам олиш жойларини таъминлаши мумкин.

Аммо дарахтлар илгари ўсмаган жойларга, масалан, маҳаллий ўтлоқларда ёки саванналарда экилмаслиги керак.

Бу экотизимлар ҳайвонлар ва ўсимликлар учун муҳим яшаш муҳитини таъминлайди ва агар улар бузилмаса, аслида углеродни сақлайди.

Иқлим ўзгаришини секинлаштириш учун одамлар дарахт экишдан бошқа ишларни ҳам қилишлари керак. Одамлар қуёш ва шамол энергияси каби қайта тикланадиган энергия манбаларига ўтиш орқали карбонат ангидрид ва бошқа иссиқхона газлари чиқиндиларини тезда камайтиришлари керак.

Одамлар, шунингдек, машиналар ва самолётлардан камроқ фойдаланишлари ва камроқ гўшт истеъмол қилишлари керак, чунки гўштнинг калория таркиби дон ва сабзавотларга қараганда анча кўп.

Ҳамма, жумладан, корхоналар, сиёсатчилар, ҳукуматлар, катталар ва ҳатто болалар, ёқилғи чиқиндиларини камайтириш учун қўлидан келганини қилиши муҳим.